Psikoteknik Nedir?
Psikoteknik deÄŸerlendirme; sürücülerin sürüÅŸle ilgili özel biliÅŸsel ve psikomotor becerilerini ölçen ve güvenli araç kullanımını saÄŸlayan standart testlerin yer aldığı bilgisayar tabanlı bir deÄŸerlendirme sistemidir. Temel biliÅŸsel beceriler "dikkat, algı, bellek, izleme ve muhakeme" ve psikomotor beceriler ise "el-ayak-göz koordinasyonu, tepki zamanı, çevresel görüÅŸ, hız mesafe tahmini ve çarpışma zamanı tahmini" olarak tanımlanabilir. Bu becerilere sahip olmanın, kurallara uygun karar vererek ve doÄŸru motor hareketleri yaparak kazalardan kaçınabilme ve araç kullanabilmenin ilk basamağı olduÄŸu söylenebilir.
Avrupa ‘da psikoteknik deÄŸerlendirmenin kullanımına baktığımızda; psikoteknik deÄŸerlendirmenin geliÅŸmiÅŸ ülkelerde sürücülük becerilerinde yaÅŸa baÄŸlı zayıflamanın meydana gelmesi nedeniyle yaÅŸlı sürücülere mecburi hale geldiÄŸi, yolcu ve eÅŸya(emtia) taşımacılığı yapan profesyonel sürücülerin araç kullanma beceri düzeylerini bilgisayar destekli testlerle kanıtlanmak zorunda oldukları ve ceza puanını aÅŸan sürücülerin psikoteknik deÄŸerlendirmeyi geçmek mecburiyetinde oldukları görülmektedir.
PSÄ°KOTEKNÄ°K SÜRÜCÜ DEÄžERLENDÄ°RME SÄ°STEM CÄ°HAZI NEDEN GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°LDÄ°
Yasaya girmesiyle beraber, yurt dışında psikoteknik deÄŸerlendirme için geliÅŸtirilmiÅŸ olan cihazlar kullanılmaya baÅŸlandı. Fakat, uygulanan testlerde evrene uygun bir örneklemden çıkarılmış kıstasların (normların) kullanılması büyük önem taşımaktadır. Oysa bu cihazlarda uygulanan testlerin norm deÄŸerleri, geliÅŸtirildikleri ülkenin sürücülerinden elde edilen verilerle belirlenmiÅŸ deÄŸerler olduÄŸundan Türk Sürücülerinin biliÅŸsel ve psikomotor becerilerini ölçmede yeterli deÄŸildi. Bu noktada ülkemiz kültürüne özgün norm deÄŸerlerine sahip, biliÅŸsel ve psikomotor beceri düzeylerinin ölçülmesi ve deÄŸerlendirilmesi amaçlı yeni test sisteminin geliÅŸtirilmesi araÅŸtırmalarına baÅŸlandı.
2002 yılında TUBÄ°TAK – ODTÜ – BÄ°LTEN ’in proje desteÄŸi ile Prof Dr. Nebi Sümer (ODTÜ), Doç.Dr. H.Belgin Ayvaşık (ODTÜ) ve Doç Dr. Nurhan Er (AÜ) tarafından Trafikent Psikoteknik DeÄŸerlendirme Sistemi (Trafikent PDS) geliÅŸtirildi. Böylece Türk kültürü ve sürücülerine uygun test ve norm deÄŸerlerine sahip olan ilk psikoteknik deÄŸerlendirme sistemi meydana gelir
TRAFÄ°KENT PSÄ°KOTEKNÄ°K SÜRÜCÜ DEÄžERLENDÄ°RME SÄ°STEM CÄ°HAZI NEDEN GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°LDÄ°
Psikoteknik deÄŸerlendirmenin yasaya girmesiyle beraber, yurt dışında psikoteknik deÄŸerlendirme için geliÅŸtirilmiÅŸ olan cihazlar kullanılmaya baÅŸlandı. Fakat, uygulanan testlerde evrene uygun bir örneklemden çıkarılmış kıstasların (normların) kullanılması büyük önem taşımaktadır. Oysa bu cihazlarda uygulanan testlerin norm deÄŸerleri, geliÅŸtirildikleri ülkenin sürücülerinden elde edilen verilerle belirlenmiÅŸ deÄŸerler olduÄŸundan Türk Sürücülerinin biliÅŸsel ve psikomotor becerilerini ölçmede yeterli deÄŸildi. Bu noktada ülkemiz kültürüne özgün norm deÄŸerlerine sahip, biliÅŸsel ve psikomotor beceri düzeylerinin ölçülmesi ve deÄŸerlendirilmesi amaçlı yeni test sisteminin geliÅŸtirilmesi araÅŸtırmalarına baÅŸlandı.
2002 yılında TUBÄ°TAK – ODTÜ – BÄ°LTEN ’in proje desteÄŸi ile Prof Dr. Nebi Sümer (ODTÜ), Doç.Dr. H.Belgin Ayvaşık (ODTÜ) ve Doç Dr. Nurhan Er (AÜ) tarafından Trafikent Psikoteknik DeÄŸerlendirme Sistemi (Trafikent PDS) geliÅŸtirildi. Böylece Türk kültürü ve sürücülerine uygun test ve norm deÄŸerlerine sahip olan ilk psikoteknik deÄŸerlendirme sistemi meydana geldi.
2002 yılında TUBÄ°TAK – ODTÜ – BÄ°LTEN ’in proje desteÄŸi ile Prof Dr. Nebi Sümer (ODTÜ), Doç.Dr. H.Belgin Ayvaşık (ODTÜ) ve Doç Dr. Nurhan Er (AÜ) tarafından Trafikent Psikoteknik DeÄŸerlendirme Sistemi (Trafikent PDS) geliÅŸtirildi. Böylece Türk kültürü ve sürücülerine uygun test ve norm deÄŸerlerine sahip olan ilk psikoteknik deÄŸerlendirme sistemi meydana geldi.